Манайд өнөөдөр хөдөө, орон нутгийн хөгжил үнэндээ мухардмал байдалд орчихсон гэж хэлэхэд нэг их буруутахгуй байх. Хуучин тогтолцооны үед орон нутгийн нэгж, захиргааг хүчээр бариад яваад байж болдог л байсан байх. Зах зээл хаана байна байна, тэнд л амьжиргаа үүсдэг болсон өнөө цагт хөдөө, орон нутаг маань нэг ёсондоо үхмэл байдалд...

Цуврал 1: Хотын Мэр болж мөрөөдсөн нь. Хүний мөрөөдөлд хязгаар гэж үгүй юм даа. Эгч хүүхэн бол агуу мөрөөдөгчдийн нэг гэж байгаа. За тэгээд, мөрөөдхөөрөө явж өгнө шүү дээ. Энэ олон мөрөөдөл дундаас хий хоосон мөрөөдөл биш, хийж болох мөрөөдөл бол зөндөө. За тэгэхээр, бодитой болгож болох мөрөөдлүүдээр минь хамтдаа аялцгаая хэмээн...

Бид яагаад үхэр монгол гэсэн нэртэй болсон юм бол оо? Үхэр шиг тэнэг гэж байгам уу, үхэр шиг болхи гэж байгаам уу, эсвэл удаан хойрго гэж байгаам уу, сэтгэлийн хөдөлгөөнгүй мангар юм уу, өвдөхөө мэдэхгүй, тэсвэртэй, гүргэр гэсийм болов уу? Эсвэл бид үхэр шиг зөрүүд улс байх. Зөрсөөр байгаад байгаагаа алддаг гэм биш зантайг нь өлгөж...

Өнөөдөр өглөө их чухал ажилтай байсан болохоор урьд шөнө эрт унахаар хэвтлээ. Санаа зовоод ч байгаа юм уу, сэтгэл гэгэлзсээр байгаад шөнө дундаас хойш арай хийж нэг юм дуг хийлээ. Яг нам нойрондоо явж байсан чинь гадаа машины сигнаал “Бийп, би-ийп”. Цочоол орноосоо огло. - Юу вэ? Яасан бэ? Өө, новш. Яг сайхан унтаж байхад чинь… Эргээд...

Гэхдээ энэ бүхнээс төрсөн сэтгэдэл гэвэл “би ч нэг юм мэдээд байгаамаа” гэдэг шиг над шиг юм ч яахав, хууль, эрх зүйгээ халтар ч болов, нэг юм гадарлаад байгаан. Гэтэл тэр шалгалтад бүртгүүлэх гэж, шоу үзэх гэж ирсэн, юугаа ч мэдэхгүй арван жилийн хүүхдүүдийг хэрэгтэн болгоход мөн амархан аа. Хууль гэж чухам юунд зориулагдсаныг...

Онцгой байдал цуцлагдлаа. Монголын сайхан нарлаг, налгар оронд аз жаргалтай амьдрал эргэн ирэв гэнээ. Гадаа гарлаа, хүмүүстэй уулзлаа. Хүн бүр цаанаа л нэг ёозгүй, айдас, хүйдсээр дүүрэн. Хэлэх үг, харьцах хүн, бараг бодол санаанаасаа ч айж байх шиг. Юу вэ, 30-аад онд эргээд ирэв үү дээ бид? гэж бодогдож байсан билээ гэж. Тэгэж байтал...

За ингээд 4 хоног ёстой тархийг маань хүчиндэх шиг болдын байнөө. Улс, оронд маш аймшигтай юм болчоод байхад ганцхан МҮОНРТ-ээр “тасалгааны ургамалыг хэрхэн арчлах вэ” мэтийн нэвтрүүлэг урсаастай. Завсраар нь цагдаагийн нэг хурандаа хошуугаа цорвойлгоостой, нэг мэдрэл муутай нөхөр Батмагнай гэсэн шар малгай өмсөөстэй, хугархай...

Өглөөний 9 цагаас манай тарсан хэд ч цуглалаа. Энд тэндээс хүмүүс ёстой усны урсгал шиг цуглаж эхэлсэн дээ. Янз бүрийн хүмүүс, ёстой төрөл бүрийн хүний өнгө холилдлоо. Хамгийн гайхалтай нь настай улсууд ихээр иржээ. Шинээр ирсэн хүмүүс бидний урьд шөнөжингөө ярьсаныг л ярьж, өөр хоорондоо санаа нийлэх нь нийлж, маргах нь маргаж эхэллээ....

2008 оны 6 дугаар сарын 30-ны өдөр буюу одоогоос яг нэг жилийн өмнө юу болсон бэ? 2008 оны 6 дугаар сарын 30-ны орой 22.00 цагаас эхлэн УИХ-ын ээлжит сонгуулийн урьдчилсан дүнг телевизээр шууд дамжуулж эхэллээ. Эгч бол сэтгэл гэгэлзээстэй, нүд телевиз ширтээстэй, амьсгал хураацан энэ тэр байж байлаа. Күй ээ, тэгсэн юу болов оо? МАХН-ыг төлөөлж...

Их гүрнүүд, түүнийг дагаад хөгжингүй бусад улс орон хямд зардалтай эрчим хүчний эх үүсвэр болох цөмийн эрчим хүчний хяналтыг гартаа атгасаар ирсэн. Тэдний тайлбарлаж буйгаар арван кг ураны боловсруулалтаар хоёр сая орчим хүн, амтай хот, сууринг бүхэлд нь эрчим хүчээр хангах хамгийн хямд бөгөөд байгаль орчинд хоргүй, шилдэг шийдэл...